شب خُسب
شب خُسب Albizia Julibrissin
نام های دیگر: شب خُسب (گیلان)، وولی، شوفس، شوخس (نور و كجور)، كشكر ( آستارا)، ابریشم، گل ابريشم ( طهران)، هزاولگ، هزار برگ، شاقوز، شاقوزدار (رشت و لاهیجان)، بیولی (مازندران)، ولولي (میاندره)، ويلي ولي (شیرگاه).
در کتب مختلف نام های کورللک آغاج (تركي) و شجره الحرير (عربي) ناميده شده است.
ریخت شناسی: ارتفاع این درخت به 20 وگاهي به22 متر مي رسد و قطرش كمي كمتر از يك متر مي باشد. انشعابات چتري شاخه ها، برگ هاي مركب شانه اي و گل هاي سفيد و صورتي يا سرخ آن در تير ماه شكفته می شود و بر جلوه ي باغ و جنگل مي افزايند. برگ هاي آن شانه اي مركب است و در خرداد ماه ظاهر مي شود. اين برگچه ها هنگام شب بسته مي شود و به همين دلیل شب خسب ناميده شده است. میوه ي آن در اوايل پاييز مي رسد و در سال بعد هزاران نهال كوچك در اطراف خود به وجود مي آورد.
نواحی رویش
رویشگاه: شب خسب درختی زینتی است و بعضاً در آستارا تا 400 متر ارتفاع بالا می رود.
پراکنش جغرافیایی در ایران: بومی جنگل های جلگه ای شمال کشور است. این درخت از آستارا و طالش تا لاهیجان و نور و مازندران و میاندره، در نزدیکی گرگان دیده می شود ولی در جنگل های ارسباران و یا شرق گرگان دیده نمی شود.
پراکنش جهانی: بومی آسیا و آفریقای حاره بوده و در مناطق معتدله گرم آسیا تا ژاپن انتشار داشته و بومی جنگل های جلگه ای شمال کشور می باشد.
کاربرد
درخت شب خسب از لحاظ تعليف دام و مصارف روستايي در شمال كشور حائز اهميت است و پوست ساقه هاي يكي دو ساله ي آن قسمتي از علوفه ي زمستاني دام هاي شمال را تأمين مي نمايد ولي زيادي مصرف آن باعث مرگ دام مي شود.
شاخه هاي پوست كنده ي آن نيز در مصارف روستايي جاي توفال را مي گيرد.
درون چوب آن در آب و رطوبت دوام زيادي دارد. از اينرو مورد توجه روستاييان است و در ساختن كندوهاي عسل محلي نيز مصرف مي شود.
خانه هاي چوبي كه در شمال كشور كل جوبي و دارواجن نام دارد از چوب شب خسب تهيه مي شود.
شب خسب سرخ Albizzia julibrissin rosen movillf
اين شب خسب واريته اي از گونه ي اصلي است و داراي گل هاي سرخ زيبايي است و با گونه ي اصلي در جنگل هاي شمال مخلوط است.
