توسکای ییلاقی، گونه ی انحصاری ایران
توسكاي ییلاقی Alnussubcordata C. A. Mey
نامهاي ديگر: توسه، سفيد توسه، توسا، رزدار.
از تيره توسكا می باشد.
توسکا ۹ درصد حجم چوب جنگلهاي شمال را تشكيل ميدهد. داراي 35 گونه است. در ایران سه گونه توسكای قشلاقی، توسكای ییلاقی و توسكای سفید وجود دارد كه دو گونه قشلاقی و ییلاقی آن خاص مناطق شمال كشور است.
وضع رويش: خزانكننده. زودرشد. دانه تكثير، ازدياد از قلمه.
ریخت شناسی: ارتفاع درخت توسكاي ييلاقي به 18 و گاهي به 20 متر ميرسد. تاج اين درخت مخروطي شكل است. شاخهها به رنگ سبز زيتوني شونده يا قهوهاي مايل به قرمز برگها به شكل تخممرغي مستطيلي به طول 7- 14 و عرض 5/4 تا 7 سانتيمتر، با رأس نوكدار، با قاعده قلبي، گاهي گرد، با لبه دندانهارهاي، رگبرگها در دو طرف 8 - 12 تايي، دمبرگها به طول تا 3 سانتيمتر است. گلآذين دمگربهاي از سه تا ده تايي، به طول 14- 20 سانتيمتر و ميوه آن فندقه تخممرغي پهن، با بالهاي كوتاه می باشد.
رويشگاه: توسكا درختي نورپسند و طالب خاك مرطوب است. درخت توسكاي ييلاقي بومي اروپا و خاورميانه بوده و در اغلب جنگلهاي شمال ايران و جنگلهاي خزر در نقاط مرطوب و قعر درهها وجود دارد و از قسمتهاي ساحلي و جلگهاي تا ارتفاع 2000 متر از سطح دريا ميرويد.
پراكنش جغرافيايي در ايران: گلستان (بندر گز، گرگان، مينودشت، اطراف رودخانه قزلوق، عليآباد، بين گرگان و زيارت، راميان، نزديك بهشهر، جنوب گرگان)، مازندران (گلندرود، دره تالار مابين گدوك و قائمشهر، آمل، نزديك كجور، شهسوار به طرف چالوس، نزديك ويسر)، گيلان (جنوب بهشهر مابين رشت و لاهيجان، رشت، 3 كيلومتري غرب بهشهر، اسبين، انزلي، اسالم به طرف خلخال، 20 كيلومتري غرب آستارا) است.
پراكنش جهاني: انحصاری ایران
كاربرد: موارد کاربرد آن مشابه توسکای قشلاقی است.
